Avusturyalı şef Czeipek, bir zamanlar Mahler, Bruckner gibi şef sehpasına çıkan usta müzikçileri bile doğduğuna pişman eden Viyana orkesralarını yönetiyor yıllardır. Boulez’in öğrencisi, Mahler yorumlarıyla ünlü. 2001’in son günlerinde, Mörbisch Viyana Vals Orkestrası’yla İstanbul’a geleceğini öğrenince aradık. Yeni yıl konseri geleneğini, Viyana orkestralarındaki değişimi sorduk. Czeipek yıllırın tecrübesiyle konuştu: “Çellisti, piyanisti, kemancısı; önüne gelen bageti kapıp şef olmak istiyor. Viyana orkestraları bilgisiz şefin önünde aslan kesilir, tecrübesizleri bir lokmada yutuverir.” Viyana orkestraları şeflere karşı isyanları, acımasızlıklarıyla ünlü. Viyana Filarmoni yüzyıl başında Mahler’i kovmuş, orkestra üyeleri Bruckner’e provada “sen biraz bekle hazır olunca haber veririz” demişler. Bernstein bile bacakları titreyerek gelmiş…
Yazar: Editör
Sinema, televizyon ve sahne müzikleriyle tanınan Yalçın Tura, İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü mezunu. Cemal Reşit Rey’den kontpuan, orkestrasyon, Demirhan Altuğ’dan piyano, armoni dersleri aldı. Müziği cazdan türkülere geniş bir esin alanına açık. Ulusal karakter içeren, yenilikçi bir müzik yazmayı hedefliyor. İki ünlü eserinin öyküsünü 1971’de, 36 yaşında genç bir besteciyken TRT 3’te anlatmıştı. “Bestecilerimiz Eserlerini Anlatıyor” (*) programında “Eserlerimin özgün dilinde Türk renkleri ağır basıyorsa nedeni, Türk bestecisi olmayı her şeyden üstün tutuşumdur“ demişti. KEŞANLI ALİ DESTANI Müzik dünyasındaki zıt üslupların analizini yapıp yeni bir halk müziğine varmaya çalıştım 1962-64 yılları arasında Haldun Taner’in yazdığı ve benim bestelediğim bu müzikli…
Klasik gitara yeni soluk katan besteci ve yorumculardan Carlo Domeniconi, 1977’de konservatuvarda öğretmenlik yapmak üzere Türkiye’ye gelmiş, üç yıl İstanbul’da kalmıştı. Uzun süredir Almanya’da yaşıyor, Kanada’dan Japonya’ya tüm dünyayı dolaşıp yılda 50 konser veriyor. 27 yıl sonra, hâlâ akıcı Türkçe konuşuyor. Gitar için yazdığı solo eserlerin sayısı 300’ü, konçertolarınki ise 16’yı buldu. “En önemli esin kaynaklarımdan biri Anadolu” diyen gitarcıyı 2005 Ekimi’ndeki İstanbul konserinden önce Berlin’den aradık. Bir başka konserin provasındaydı. 15 dakikalık molada müziğini ve Türkiye macerasını konuştuk. Türkiye’den ayrılmanızın üzerinden 27 yıl geçti. Hâlâ eserlerinizde Anadolu’nun belirgin bir izi var. Sizle ilgili tüm yazılarda besteniz “Koyunbaba”dan bahsediliyor. Türkiye’de…
Ayla Erduran, Suna Kan, Cihat Aşkın gibi Türkiye’nin önde gelen kemancılarının jüri üyesi olarak yer aldığı 2006 Gülden Turalı 2. Ulusal Keman Yarışması’nı Eren Kuştan kazandı. 16-24 yaş grubu birinciliğini kazanan Eren Kuştan şu anda 21 yaşında. Eğitimini Almanya’da sürdürüyor. 17 yaşında, 15 konçertoluk şaşırtıcı bir repertuvara ulaşan genç kemancı “Şimdi hedefim önemli uluslararası yarışmalarda ödül kazanmak” diyor. Yetenekli çocukları çok küçük yaşta keşfedip, müzik eğitimine başlatan Bilkent Erken Müzik Eğitimi programı son yıllarda şaşırtıcı sonuçlara ulaştı. Geçen hafta Mersin’de düzenlenen Gülden Turalı 2. Ulusal Keman Yarışması’ndaki iki birinci, ayrıca dereceye giren kemancılardan üçü bu okuldan. Yetişkinler kategorisinin birincisi Eren…
Esen Kıvrak, Borusan Dörtlüsü ’nün birinci kemancısı. BİFO’daki lakabı “Bay Ciddi.” Bu isim, orkestrada provalarında nadiren çevresiyle şakalaşması, gülmesi nedeniyle verilmiş. Kıvrak’ın müzik serüveni, dedesinin Türk Sanat Müziği’ne merak sarıp keman alması ve bu merakı tüm ailesine yaymasıyla başlıyor, Viyana’ya kadar uzanıyor. Afyon’un Döğer Köyü’nde PTT memuruydu Mustafa Kıvrak. 1950’lerde Türk Sanat Müziği’ne merak sardı. Köylünün “şeytan icadı” gözüyle bakmasına aldırmadan, bir keman aldı, köyünde çalmaya başladı. Kardeşleri de ona katıldı. Sonra beş çocuğundan dördünü müzisyen olarak yetiştirdi. Tüm çocukları kendilerine müzisyen eşler seçti. Sonunda Kıvraklar, klasik müzikle ilgilenen geniş bir aileye dönüştü. Torunlarından Başarcan Kıvrak, Rusya’da piyano öğrenimi görüyor,…
Besteci Hasan Uçarsu’nun adını iki kez kazandığı Nejat Eczacıbaşı Beste Yarışması’nda duymuştuk. 2001’de çellist Yo-Yo Ma’dan İpek Yolu projesine Türkiye’yi dahil ettiğinde, 10 Türk bestecinin eserlerini inceledi, içlerinden Uçarsu’yu seçti, eser sipariş verdi. Mimar Sinan Üniversitesi Konservatuvarı öğretim üyesi olan Uçarsu soruyor: “Türk besteciler bugüne kadar toplam kaç senfoni yazdı?” Ardından ekliyor: “25’i aşmaz… 79 yılda bu kadar eser yazılabilmiş. Öyleyse daha çok besteci, daha çok müzik…” Mehmet Nemutlu ile aynı yıllarda Kadıköy Maarif Koleji’nden mezun olmuşsunuz. İki besteciyi cefakar bir müzik öğretmenine mi borçluyuz? – Müziğe meraklı öğrenci kuşağının Turgut Ertaş ve Fikret Evcil gibi iki öğretmene rastlaması bu…
Türkiye’de 2000’li yıllara kadar adını duyan yok denecek kadar azdı. Oysa gitarın büyük ustası Alirio Diaz onu “maestro” diye selamlıyor, Bartok’un yolunda yürüdüğünü söylüyor. Gitar dünyasında, Segovia Yarışması’nda jüri üyesi seçilecek kadar saygın bir müzikçi. 1996’da yayımlanan ilk albümü Anatolian Pieces övgüyle karşılanmıştı. Ahmet Kanneci’yle o günlerde müziğe bakışını konuşmuştuk. Gitar, ülkemizde en fazla satılan çalgıların başında geliyor. 1980’lerden beri gitar festivaleri düzenleniyor. Konservatuvarlarda gitar sınıfları var. Ama ne hikmetse Türkiye’nin uzun yıllar uluslararası flatforma çıkan müzisyenleri sadece kemancılar ve piyanistler. İrkin Aktüze’nin 1952’de İtalya’da kazandığı ödül sonrasında yıllarca Türk gitarcılarının herhangi bir başarısına rastlanmamıştı. Nihayet İspanya’daki Uluslararası Segovia Yanşması’na…
Besteciliğiyle tanıdığımız Bülent Tarcan, Türkiye’de modern beyin cerrahisinin kurucularından biriydi. Uzun yıllar İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde ders verdi. Öğrencilik yıllarında Karl Berger’le keman, Cemal Reşit Rey’le kompozisyon çalışan besteci Adnan Saygun’la dostluğu sayesinde de müzik bilgisini ilerletmişti. İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası’nda keman çalan, MSÜ Devlet Konservatuvarı’nda ders veren Tarcan, 1991’de 77 yaşında hayata veda ettiğinde geriye Mevlana, Sakarya ve Ölümsüz Mimar gibi korolu dev senfonik eserler bırakmıştı. Tarcan, 1972’de İstanbul Radyosu 2. Programı’nda yayımlanan “Bestecilerimiz Eserlerini Anlatıyor” (*) programına konuk olmuştu. PİYANO SÜİTİ (Opus 11) / ORKESTRA SÜİTİ (Opus 12) Kızıma egzersiz parçası yazmak istemiştim, ortaya konser parçası çıktı 1956…
Viyolacı Efdal Altun, Borusan Dörtlüsü’ne son katılan üye. Taklit yeteneğiyle ünlü. Ankara Devlet Konservatuvarı’ndaki mezuniyet sınavında hocası Hikmet Şimşek’i, jestlerini taklit ederek, kahkahalarla güldüren Altun 1998’de az kalsın stand-up’çı olacaktı. Levent Kırca’nın önerisiyle, Eskişehir Konservatuvarı’ndaki görevinden istifa edip İstanbul’a yerleşti. Neyse ki imdadına Cihat Aşkın yetişti, onu tekrar müziğe kazandırdı. Ankara Devlet Konservatuvarı’nda, 1992 baharındaki mezuniyet sınavları unutulmayacak bir olaya vesile olmuştu. 1981 girişlilerin orkestra dersi sınavında ünlü şef Hikmet Şimşek sahneye çıktı. Öğrencilere dönüp “Şimdi sıra dışı bir gösteri izleyeceksiniz. İlk kez sahnede benim taklidim yapılacak. Ben de bu gösteriyi videoya kaydedeceğim” dedi. Sonra kamerasını sahneye yerleştirip, bir kenara…
21 yaşında Avusturya Operası’nda, 24 yaşında La Scala’da sahneye çıkan Yelda Kodallı, Gece Kraliçesi ve Lucia yorumlarıyla parladı. Bugüne kadar Riccardo Muti, Zubin Mehta gibi birçok önemli şefle çalıştı, kayıt yaptı. İtalyanlar’ın bizden iyi tanıdığı Kodallı ile 2002’de İstanbul’da verdiği konser vesilesiyle müzik serüvenini konuşmuştuk. Adana’dan La Scala’ya uzanan serüveninizle başlayalım söyleşiye. Annenizin müzik öğretmeni olduğunu okumuştum, sizden başka güzel sesliler var mıydı ailenizde, operaya yönelmenizde etkileri oldu mu? – Annem Safranbolulu, Gazi Eğitim Müzik Bölümü mezunu ve soprano. Babam ise Kilisli. Adana’da annemin müzik öğretmenliği babamın Tarım İl Müdürlüğü yaptığı yıllarda doğdum. Yani Adanalı değiliz, kendimi Safranbolulu kabul ediyorum.…