Ölümünden 27 yıl sonra Wagner’in Etude dergisinde yayımlanan “Beethoven Tapınağına Yolculuk” başlıklı yazısı müzik dünyasında ilgiyle karşılanmıştı. Leipzig’den Viyana’ya gidiş-dönüş 520 kilometre yürüyüp adeta bir hac ziyaretine dönüştürdüğü yolculuğu, Beethoven’la karşılaşmasını anlattığı metin üç sayıda tefrika edildi. Hayali yolculuğun güncesi hayranlık ve ironiyle kaleme alınmıştı.
Yazar: Editör
1912 baharında Arnold Schoenberg Peleas ve Melisande Senfonik Şiiri’nin seslendirilmesi vesilesiyle Prag’a gitmişti. Müziği ve üslubu şehirde epeyce tartışma yaratmıştı. Hatta konser salonunda eser yuhlanmıştı. Dönüşte Prag Garı’nda Berlin trenini beklerken Bohemia gazetesi muhabirinin sorularını yanıtlamıştı.
Ankara Devlet Konservatuvarı’ndaki şan öğrenciliği sırasında bir yandan özel dersle geleneksel Türk müziğini öğreniyordu Sevim Tanürek. Durum ortaya çıkınca konservatuvardan vazgeçmek zorunda kaldı. 1950’de radyo sanatçıları arasına katıldı. Mikrofonda kazandığı şöhretle 1957’de radyodan ayrılıp sahneye çıktı. Çok sayıda plak kaydetti. İstanbul’un en çok kazanan gazino yıldızları arasına katıldı. Yıllar sonra tekrar TRT’ye döndü. 1998 baharında Harbiye Radyoevi’nin önündeki yaya geçidinde 18 yaşındaki otomobil sürücüsünün kurbanı oldu. Tanürek, şöhretinin zirvesine çıktığı 1958’de yayımlanan röportajda hayatını anlatmıştı.
1935 baharında, aralarında kemancı David Oyştrah, piyanist Lev Oborin’in de bulunduğu Sovyet sanatçı kafilesiyle, resmi organizasyon kapsamında Ankara’ya gelen 29 yaşındaki besteci Dmitri Şostakoviç iki hafta boyunca konser ve konferanslar vermişti.
Çağdaş müziğin Türkiye’den dünyaya açılan önemli temsilcilerinden besteci İlhan Usmanbaş, 2010 yılında yapılan kapsamlı röportajda Türk Beşleri’nden günümüze çağdaş müziğin serüvenini anlatıyor. Önce eğitici kimliğinizden başlayalım. Sanki hoca İlhan Usmanbaş besteci İlhan Usmanbaş’tan hep bir adım önde oldu. – Aslında öyle değil. Ama genelde biz bestecilerin bir tek seçenekleri var. Bizden sonraki kuşaklarda da aynı şeyi görüyorum. Ankara Devlet Konservatuvarı’ndan mezun olduğum gün, aynı okula tayinim çıktı. O tarihten beri hâlâ hocalık yapıyorum. Benim öğrencilerim, örneğin Mehmet Nemutlu, Haşan Uçarsu mezun oldukları gün Mimar Sinan’a hoca olarak tayin edildiler. Çünkü bestecilerin başka kaçacak yerleri yok. Neden? – Henüz…
Ege’nin dalgaları söyledi, Ravel’in müziğine yöneldi. Bestecinin doğduğu Atlas Okyanusu kıyısındaki Ciboure’da seyrettiği dalgaları zihninde yaşatarak Almanya’da yeni CD’sini kaydetti. “Tres Franc”ta bestecinin 20-36 yaşları arasında yazdığı altı eser yer alıyor. Henüz piyasaya çıkmamış yeni bir piyano modeliyle yapılan kayıtlarda odiyofil dinleyicilere yönelik yüksek teknoloji kullanıldı. Emre Yavuz, “Ravel’in müziğini bazen piyanonun yanıbaşında dinlemek gerekiyor. Bu yakınlığı ve netliği yakalamak ama aynı zamanda renk zenginliğini kaybetmemek çok zordu. Birkaç hafta sadece bununla uğraştık” diyor. Pandemi sonrasında tüm dünya hızlı değişim sürecine girdi. Avrupa ve ABD’de göçmen düşmanlığının artması, ekonomik krizlerin kültür bütçelerini daraltması, şarlatan ve otokratların iktidarlara yerleşmesi, kutuplaşma, sosyal…
Cumhuriyet tarihi boyunca kurulan önemli popüler müzik orkestralarının, grupların öykülerini 14 yıllık çalışmayla bir araya getiren Cumhur Canbazoğlu, “Tuğla gibi kitap hayal etmiştim, yayımcı bulamayınca internette erişime açtım” diyor. 2300 biyografiden oluşan Orkestra ve Gruplar Tarihi adlı web sitesi okurların sağlayacağı bilgi ve belgelerle genişleyecek. “Günlerin İçinden Canım: Ne zaman ve ne vesileyle başladınız, nasıl yayımlanmasını planlamıştınız? – Böyle bir kitap projesi çeyrek yüzyıldır kafamdaydı; müzikle ilgili kalem oynatanlardan biri olarak, özellikle yerli isimlerle ilgili doğru kaynak sıkıntısını hep çektim ve çekmeye devam ediyorum. Fitili ateşleyen olay, Fikret Kızılok’u yitirmemizdi. Doğum tarihini bir türlü bulamadık. Oysa, çok yakın tarihe…
Geleneksel Türk müziğinde kemanıyla ekol oluşturan Hakkı Derman, ustalarla çalışarak öğrenmiş, radyo konserleriyle ismini duyurmuş, konservatuvarda ders vermişti. 1972’de 65 yaşında hayata veda ettiğinde geriye gelecek kuşaklara örnek oluşturacak pek çok icra bırakmıştı. Vefatından yedi yıl önce saz arkadaşlarından Hilmi Rit’le söyleşisinde hayat öyküsünü, Atatürk’le anılarını anlatıyor. Musikimizin öyle şöhretleri vardır ki, değerleri, kıymetli bir maden veya bir mücevher gibi herkesin malûmudur. Ancak, hem kendi mesleğini, hem de musiki faaliyetini birlikte yürütmek, pek az sanatkâra nasip olan bir meziyettir. İşte, bu nâdir sanatkârlarımızdan biri, 45 senedir musikimize hizmet eden eczacı kimyager, kemani Hakkı Derman’dır. Çalışının kimseye benzememesi, taksimlerinde elde…
İzmir yetimhanelerinde büyüyen şarkıcı Dairo Moreno, 1957 yılında, 36 yaşında kazandığı Monte Carlo Şarkı Yarışması’yla Avrupa’da aniden şöhrete ulaşmıştı. Plaklar, aralarında Brigitte Bardot’un bulunduğu ünlü oyuncularla çevirdiği filmler birbirini izlemişti. Vatanından ayrıldıktan 13 yıl sonra dönüp İstanbul ve İzmir’de konserler veren şarkıcı Türk vatandaşı olmaktan gurur duyduğunu söylüyor, bir zamanlar Orhan Veli’yle otelde oda arkadaşı olduğunu, Türk hayranları istediği için burun estetiği yaptırdığını anlatıyordu. “Icı Monte Carlo…” Orta Dalga üzerinden yayın yapan radyonun dinleyicileri kulak kabarttı. 1957 yılının en ilgi çekici yayını “La Course aux Etoles / Yıldızlar Yarışması” başlıyordu. “Burası Monte Carlo… Tünaydın sevgili dinleyiciler…” Spiker anonstan sonra,…
20.yy’ın efsanevi piyanistlerinden Artur Rubinstein, Chopin yorumlarıyla tarihe geçmiş ve 89 yaşında göz sağlığı nedeniyle sahneden çekilene kadar konserlerini sürdürmüştü. 1966’da, 77 yaşında yapılan röportajda kayıt teknolojisinin yorum sanatını olumsuz etkilediğini söylüyor: “Genç piyanistler plaktaki şaşmazlığın etkisinde, plaktan kötü çalmak endişesiyle tekniğe odaklanıp yorum için gerekli heyecanı kaybediyorlar.” 77 yaşındaki Artur Rubinstein, konser vermek üzere geldiği Zürih’te, randevu saatimizde kapıyı bizzat açıp beni karşıladı. Kibar ve kendine hâkim tavırlarıyla, fotoğraflarındaki gibi, karşımdaydı. Akıcı Almancasıyla beni içeri davet ederken konser yorgunluklarını nasıl böyle kolaylıkla yendiğini hayretle gördüm. İtalya’dan dönüyordu, dört gece dört ayrı kentte çalmıştı. Geceleri ancak konser gerginliğini savuşturduktan…