Tangolarıyla tanınan Necip Celal Andel, klasik müzik formunda eserler de bestelemişti. 1951’deki röportajda klasik eserlerinin ilham kaynaklarını anlatıyor. Bach’ın müziğine hayran olduğunu söylüyor.
Sanatkar vasfını haiz kimselerden biri de Necip Celâl Antel’dir. Bu kıymetli insanı iki yıl önce tanıdım ve halen en kıymetli dostlarım arasında. Samimiyeti sonsuz. Fevkalâde kültürlü. Bazı kimseler gözlerini kaybedince dünyasıyla beraber ruhları da kararır. Sinirli ve bedbin olurlar. İşte bunun aksini Necip Bey’de görebilirsiniz.
Dünyanın en neşeli insanıdır. Konuşkandır ve bu yüzden birçok ahbap edinmiştir. Bu arada gayet güzel tango ve klâsik müzik parçaları bestelemekten de geri kalmamıştır. Onu yine yeni bir eser üzerinde çok sevdiği talebesi Aydın Kesicioğlu ile çalışırken buldum. Her zamanki samimiyetiyle bizi karşıladı. Kendisine röportaj için geldiğimi söyleyince;
— Vay Birsen şimdi de muharrirlik mi, diye şakalaşmaktan kendini alamadı. Kendi eliyle hazırladığı “tükenmez” adlı alkolsüz nefis içkisinden ikram etti. Bizim de pek hoşumuza gitti.
Konçertomun orkestrasyonu çok büyük
Hemen şunu da ilave edeyim ki Necip Celâl, büyük bir düşünürdür. Ve bu mevzuda yayınlanmış şiirleri vardır. Bu kıymetli sanatkârı radyoda neden dinlemiyoruz acaba, diye merak ediyordum, kendisine sorduğumda:
– İnşallah yakın zamanda, dedi.
Bu güne kadar kaç eser bestelediniz?
– Pek çok… Fakat basılmış olan 18 tane. Bunlar hafif müzik eserleri. Yakında, iki ciddi eserimi de dinleyeceksiniz. Birincisi halkımızın çok sevdiği çellist Gaspar Cassado‘nun arzusuyla ve tamamen Türk musikisi makamlarıyla bestelenmiş tam formunda üç kısımlık bir viyolonsel konçertosu. Orkestrasyonu çok büyük. Cassado son gelişinde kendisiyle müteaddit çalışmalarım oldu. Eser tamam ve yakında kendisine göndereceğim.
İkinci eser halen Türk uyruğunda olan büyük keman üstadı Vasa Prihoda‘ya ithaf ettiğim keman ve piyano için Rüzgar Sanatı. Bu da üç kısım: 1) Rüzgar, 2) Akşam, 3) Fırtına… Çalınması güç olan bu sonatın ana motifleri yine bizim musikimizin renklerinden. Her iki eserin uzunluğu 35 dakika.
Kemençeci Haluk Recai’ye hayran
Bu güzel açıklamaları sonrasında muhterem sanatkara muziplik olsun diye sordum:
Evlilik hakkında fikirleriniz?
– Nerden aklına gelir bunlar… Bu hususta ne fikrim olabilir? Bunu sen de bilirsin…
Peki “Bir An İçin” adlı tangonuz bir hatıra taşır mı acaba?
– Evet, diye yorgun bir sesle cevap veriyor.. “Bir müddet için benden ayrılan arkadaşımın tekrar dönüp geldiği, zaman bestelenmişti.”
Bu arada içinde ciddi müzik ve büyük solistler bulunan filmleri beğendiğini, müziğimizde Münir Nurettin, Necmi Rıza, Safiye Ayla ve Müzeyyen Senar’ın ruhuna hitap eden sanatkarlar olduğunu ve bilhassa Haluk Recai’nin kemençesine hayran kaldığını öğreniyorum: “Ercüment Batanay, İzzettin Ökte ve Şükrü Tunar da beğendiklerim arasında gelmekte…”
En sevdiği besteci Bach
Bu kıymetli sanatkarın aşk hakkında fikri nedir acaba… Beraber dinleyelim:
– Aşk öyle mukaddes, öyle ilahi bir şey ki tarifini yapmak mümkün değil. Yalnız şu kadar söyleyebilirim: Eğer sevgi ruhta ise hakiki aşktır. Nefiste ise adi bir heyecandan ibarettir.
Pek çok eser ve birçok besteciyi sevmekle birlikte en çok bağlı olduğu Bach.
Hangi kulübü tutarsınız?
– Fenerbahçe’yi bütün kalbimle tutarım.
Sanatkara son sorum hayatta arzulayıp da yapamadığı şeyin ne olduğuydu.
Onu da şöyle cevaplandırdı: “İnsanın çok isteyip de yapamadığı bir değil birçok şey vardır. Dünya denen bu iptila alemine
Allah bizi imtihan etmek için göndermiştir. Onun için şu arzumu yapamadım, bu işimi göremedim, diye üzülmemeli. Çünkü insana kendi arzusuna göre bez vermezler. Kudret ne takdir etmişse o olur… Biz insanlar da boyun eğmeğe ve şükretmeğe mecburuz. Bak benim gözlerim hiç görmüyor. Yine de Allahıma şükrediyorum.
(Birsen Hosan / 13 Ağustos 1953 / Radyo Alemi / Arşiv çalışması: Zeynep Erdoğan / Dizgi, redaksiyon: Serhan Yedig)
Linkler
Necip Celal Andel / Evelyn Holt’la Suadiye Plajı’nda geçirdiğimiz gecenin ardından “Özleyiş”i yazdım
Necip Celal Andel / İnşallah gözlerim açılacak, operet besteleyeceğim
